Lastiğin araç yol tutuşundaki etkenleri

Son Güncelleme: Çarşamba, 31 Mart 2010 18:23 Çarşamba, 31 Mart 2010 02:00

Lastik Hakkında - Makaleler

Kullanıcı Değerlendirmesi: / 0
ZayıfEn iyi 

Araç güvenliği için esas olan ve sürüş keyfi için önemli olan yol tutuşu, aracın sürücünün isteklerine (direksiyon hareketleri, hızlanma, fren...) cevap verişidir.

Sürücünün hareketlerine kademeli olarak ve sadık bir biçimde cevap verir. Her şey, ani ve öngörülemeyen hareketler olmaksızın gerçekleşmelidir. Lastik, yol tutuşunda kilit bir rol oynar çünkü zincirin öbür ucunda, aracın yüksek hızda yol istikametinde ilerlemesinde etken tüm fonksiyonların çalışmasını sağlar.

Yol Tutuş

Eğer yol tutuş olmasaydı, araçlar ne dönebilirler, ne de ilerleyebilirlerdi : oldukları yerde patinaj yaparlardı. Yol tutuş, özellikle frenlemede ve virajda kendini gösterir: Islak zeminde bile, yol yönünde ilerlemek veya yoldan çıkmadan yavaşlamak gereklidir.

Su tek başına, yol tutuş mekanizmasını bozar. Yol ıslak olduğunda su, temas yüzeyinin altına sızar ve bu durum, yol üzerindeki su yüksekliği önemli olduğunda ve aracın hızı yüksek olduğunda, daha da güçlü biçimde gerçekleşir. Su, potansiyel yol tutuş seviyesini bozar. Her durumda, yol tutuş güvenlik anlamına gelir.

Kuru zeminlerde yol tutuş

Mikro pürüzlülük moleküler yapışma kuvvetlerini devreye sokar. Böylelikle, görünürde düz yüzeyler üzerinde yol tutuş olgusu gözlemlenebilir.

Makro pürüzlülük çok önemli yol tutuş kuvvetlerini devreye sokacaktır: bu girinti çıkıntı mekanizmasıdır.

Islak zeminde yol tutuş

Suda Kızaklama (su yüksekliği < 0,5 mm).

Viscoplanage, zemin ile lastik arasında bulunan su katmanı yüzünden oluşur (su yüksekliği < 0,5 mm). Bu ince su tabakası, kauçuk ile zemin arasına girer ve moleküler bağlantılar kendi aralarında tamamen kesintiye uğrar. Yol tutuş sıfıra düşer ve kayma hiçbir karşı koyma ile karşılaşmaz.

Suda Kızaklama (su yüksekliği > 0,5 mm).

Hydroplanage, aracın hızı yüzünden, lastik ile zemin arasında bulunan su tabakası yüzünden (su yüksekliği > 0,5 mm) zeminle temasın kademeli olarak kaybolmasıdır.

Lastiğin ilerleme hızının etkisiyle, su basıncı artar ve lastiği kademeli olarak yukarı kaldırır. Gittikçe artan hız ile birlikte, su tabakası lastiğin altına doğru ilerler ve sonunda onu zeminden tamamen ayırır.

Hydroplanage 3 noktada özetlenebilir:

• - lastiğin yüksek hızı nedeniyle, suyun basınca uğraması,
• - suyun kısmen, lastik deseniyle, lastiğin kenarları üzerinden boşaltılması,
• - hidrodinamik basınçlar temas yüzeyi basıncından daha yüksek hale geldiğinde lastiğin yukarı kalkması.

Bu durumda yol tutuş azalır ve dolayısıyla da, fren mesafesi artar ve direksiyon hakimiyeti azalır.

Etki eden parametreler

Birçok parametre suda kızaklamaya etkendir:

1. 1. Hız
2. 2. Su Yüksekliği
3. Lastik:

iz seviyesinde:

• - temas alanının biçimi
• - uzunluk, genişlik, gövde açısı
• - ortalama temas basıncı

desen sayesinde:

• - kılcal kanal oranı; direnaj, toplama
• - desen; drenajın optimizasyonu